اخبار فرهنگی درباره ابوالقاسم فردوسی

 ماهیت و ساختار دانشگاه
این مرکز یکی از واحدهای تخصصی دانشگاه جامع علمی کاربردی است که زیر نظر وزارت علوم، تحقیقات و فناوری فعالیت می‌کند. تفاوت اصلی این دانشگاه با سایر دانشگاه‌ها در رویکرد مهارت‌محور آن است. به این معنی که هدف اصلی، تربیت نیروی کار ماهر برای ورود سریع به بازار کار است، نه صرفاً تولید دانش تئوریک. 

واحد ۴۱ به طور خاص بر حوزه‌های فرهنگ، هنر، مدیریت و خدمات اجتماعی تمرکز دارد

شرایط پذیرش و ثبت‌نام
بدون کنکور: مهم‌ترین ویژگی این دانشگاه، پذیرش دانشجو بر اساس سوابق تحصیلی (معدل کتبی دیپلم یا پیش‌دانشگاهی) است و نیازی به شرکت در کنکور سراسری نیست 
مدارک مورد نیاز: معمولاً شامل اصل و کپی شناسنامه، کارت ملی، مدرک دیپلم یا پیش‌دانشگاهی، عکس پرسنلی و گاهی توصیه‌نامه شغلی (بسته به رشته) است.
زمان‌بندی: ثبت‌نام معمولاً دو بار در سال انجام می‌شود:
  ورودی مهرماه: ثبت‌نام اغلب در تابستان (تیر تا شهریور)
  ورودی بهمن‌ماه: ثبت‌نام اغلب در پاییز (آبان تا دی)
  نکته:تاریخ‌های دقیق هر سال توسط سازمان سنجش یا خود دانشگاه اعلام می‌شود.

 رشته‌های تحصیلی تفصیلی‌تر
واحد ۴۱ طیف وسیعی از رشته‌ها را در مقاطع کاردانی (فوق دیپلم) و کارشناسی (لیسانس) ارائه می‌دهد. برخی از پرطرفدارترین رشته‌ها عبارتند از:

 الف) گروه هنر و معماری:
معماری داخلی: طراحی فضاهای داخلی مسکونی و تجاری.
گرافیک: طراحی لوگو، بسته‌بندی، تبلیغات بصری.
عکاسی:عکاسی صنعتی، خبری، هنری.
سینما و نمایشنامه‌نویسی:آشنایی با اصول فیلمسازی و نویسندگی.
موسیقی: آموزش سازهای ایرانی یا کلاسیک (غربی).
صنایع دستی:طراحی و تولید آثار هنری سنتی.

 ب) گروه مدیریت و کسب‌وکار:
مدیریت فرهنگی:برنامه‌ریزی رویدادهای فرهنگی، مدیریت موزه‌ها و مراکز فرهنگی.
روابط عمومی: مدیریت ارتباطات سازمانی، رسانه‌ای و اجتماعی.
تبلیغات تجاری:بازاریابی، برندینگ و کمپین‌های تبلیغاتی.
مدیریت امور اداری:منابع انسانی، دبیری و امور دفتری.
حسابداری:حسابداری مالی، صنعتی و دولتی.

 ج) گروه زبان و ارتباطات:
مترجمی زبان انگلیسی: ترجمه متون عمومی، تجاری و رسمی.
روزنامه‌نگاری:خبرنگاری، گزارش‌نویسی و تولید محتوا.

 شهریه و هزینه‌ها
دانشگاه علمی کاربردی یک دانشگاه شهریه‌پرداز است. میزان شهریه هر ترم بستگی به موارد زیر دارد:
مقطع تحصیلی:کارشناسی معمولاً شهریه بالاتری نسبت به کاردانی دارد.
تعداد واحدها: هر چه تعداد واحدهای اخذ شده در ترم بیشتر باشد، شهریه بیشتر است.
نوع رشته:رشته‌های عملی و هنری (مثل موسیقی یا گرافیک) به دلیل نیاز به کارگاه و تجهیزات، ممکن است شهریه کمی بالاتری داشته باشند.
تخمین: شهریه هر ترم معمولاً بین چند میلیون تومان متغیر است (برای اطلاعات دقیق باید به سایت دانشگاه مراجعه کرد).

 اعتبار مدرک
 مدارک صادره از دانشگاه جامع علمی کاربردی مورد تأیید وزارت علوم، تحقیقات و فناوریاست.
 این مدارک برای استخدام در دستگاه‌های دولتی، خصوصی و ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر (کارشناسی ارشد و دکتری) در داخل و خارج از کشور معتبر هستند.
نکته مهم: در رزومه کاری، تأکید بر "مهارت‌آموزی" این دانشگاه می‌تواند یک نقطه قوت برای متقاضیان کار باشد.

امکانات و محیط آموزشی
موقعیت مکانی عالی: واقع در خیابان انقلاب، دسترسی آسان به مترو (ایستگاه انقلاب یا فردوسی) و اتوبوس.
کارگاه‌های تخصصی: بسته به رشته، کارگاه‌های کامپیوتر، استودیو عکاسی، اتاق گریم، کارگاه معماری و... وجود دارد.
اساتید مجرب: بسیاری از اساتید این دانشگاه، علاوه بر تدریس، در بازار کار فعال هستند و تجربیات عملی خود را منتقل می‌کنند.

فرصت‌های شغلی پس از فارغ‌التحصیلی
با توجه به ماهیت مهارتی رشته‌ها، فارغ‌التحصیلان می‌توانند در مشاغل زیر فعالیت کنند:
هنر:طراح گرافیک، عکاس، معمار داخلی، نوازنده، بازیگر تئاتر.
مدیریت:مدیر روابط عمومی، کارشناس تبلیغات، مدیر فرهنگی، حسابدار، منشی و مسئول دفتر.
زبان:مترجم همزمان یا کتبی، مدرس زبان، کارشناس امور بین‌الملل.

نکات مهم برای داوطلبان
بررسی علاقه: قبل از انتخاب رشته، حتماً به علاقه و استعداد خود در آن حوزه توجه کنید، زیرا دروس عملی زیادی دارند.
مشاوره: با دانشجویان فعلی یا فارغ‌التحصیلان این واحد صحبت کنید تا از کیفیت آموزش و اساتید مطلع شوید.
پیگیری اخبار:صفحه اینستاگرام (@uast41) و کانال تلگرام (@uast41ac) را دنبال کنید تا از آخرین اخبار ثبت‌نام و کلاس‌ها باخبر شوید.
شرایط سنی:معمولاً محدودیت سنی سخت‌گیرانه‌ای وجود ندارد، اما برای برخی رشته‌های خاص ممکن است شرایط ویژه‌ای اعمال شود.

آشنایی فردوسی با زبان پهلوی و متون دینی و حماسی گذشتۀ ایران، در نحوۀ روایتگری وی در شاهنامه مشهود است؛ زیرا ریشه‌شناسی و مطالعات تطبیقی داستان‌هایی که فردوسی در شاهنامه روایت کرده است، نشان می‌دهد که وی به روایت‌هایی متعدد و متفاوت از هر داستان دسترسی داشته و از میان آن‌ها به گزینش و گاه تلفیق دست می‌یازیده است.

آشنایی فردوسی با زبان‌های باستانی ایران و متون کهن ایرانی چندان غریب نیست و بلکه در زمان و مکان زندگانی وی بسیار متعارف و رایج بوده است. برخلاف عراق که اعراب مسلمان به حرب بر آن دست یافتند، خراسان بـه صلح و بر اساس پیمان با مرزبانان، اَسواران، کُنارنگان و دهقانان به قلمرو خلافت پیوست. سازمان‌های اجتماعی و ساختارهای فکری و فرهنگی مردمانش تا مدت‌های دراز دست‌نخورده ماند.

استناد فردوسی به سخنگویان دهقان در صدر برخی از داستان‌های شاهنامه، گویای فراوانی جمعیت زرتشتی در نواحی غیرشهری خراسان است. ظاهراً تغییرات دینی و فکری، تنها در شهرها با سرعت پیش رفته و در دیگر نواحی با روندی آرام و در مدتی دراز صورت گرفته است. ظهور حکومت‌های ایرانی و ایرانی‌گرا در شرق از قبیل صفاریان و سامانیان نیز جنبشی در حفظ و احیای میراث کهن ایرانی پدید آورد.

اشارات درون شاهنامه و آنچه از مطالعۀ تاریخ سامانیان برمی‌آید، گویای آن است که در عصر سامانی، نه‌تنها جنبشی دولتی و از بالا برای احیای میراث کهن ایرانی پدید آمده بود؛ بلکه توده‌های مردم نیز برای شنیدن و دانستن تاریخ نیاکان ایرانی‌شان عطش شدید داشتند. فراوانی کتاب‌های مشتمل بر تاریخ کهن ایران، خواه کتاب‌هایی که نام شاهنامه داشتند و خواه کتاب‌هایی با نام‌های دیگر از قبیل تاریخ بلعمی، گویای این جنبش و این عطش است.

فردوسی در مقدمۀ شاهنامه در دو بخش «گفتار اندر فراهم‌آوردن کتاب» و «داستان دقیقی شاعر» به‌خوبی این جنبش و عطش را تصویر کرده است؛ به‌ویژه آنجا که می‌سراید:

چو از دفتر این داستان‌ها بسی همی خواند خواننده بر هرکســی
جهان دل نهاده بدین داستان همان بخردان نیز و هم راستان (۵)

فردوسی در چنین روزگاری زاده شد و بالید و افزون بر عطشی که به دانستن تاریخ نیاکان خویش داشت، توان سرایش آن را نیز در خویش می‌دید و شوکت و مکنتی که نظامی عروضی برای وی ذکر کرده است، دلش را بدین کار قوی می‌ساخت. هرچند که نگرانی‌هایی نیز داشت که شاید ذخیرۀ مالش کفاف اتمام کار شاهنامه را ندهد (۶).

فردوسی از تدوین شاهنامه ابومنصوری و نیز سرایش شاهنامه دقیقی آگاه بود و خود نیز به سرایش مجزای برخی از داستان‌های کهن آغاز کرده بود. داستان بیژن و منیژه از داستان‌هایی است که وی در آغاز جوانی سروده بود. با کشته‌ شدن امیر ابومنصور، سپهبد خراسان، در نبردهای قدرت و نیز کشته ‌شدن دقیقی بر دست بنده‌ای، عزم فردوسی بر سرایش شاهنامه‌ای جامع قطعی شد.

وی مدت‌ها در جست‌وجوی نسخه‌ای کامل از نامۀ باستان بود و در پی آن به تختگاه سامانیان نیز رفت. اما سرانجام این نامه را در طوس یافت (۷) و به سرایش شاهنامه آغاز کرد.

فردوسی پس از تک‌سرایی‌هایی چون داستان بیژن و منیژه و داستان اکوان دیو، سرایش شاهنامه یک‌پارچه را بر اساس شاهنامه ابومنصوری در حدود سال ۳۷۰ق آغاز کرد و در سال ۳۸۴ هجری به پایان برد (۸).

فردوسی کیست؟

حکیم ابوالقاسم حسن ‌بن ‌علی ‌فردوسی طوسی در حدود سال ۳۲۹ق، در روستای پاژ از دهستان طابران شهر طوس زاده شد. زمان تقریبی زادن وی را از ابیاتی از شاهنامه می‌توان دریافت که اشاره دارد به رسیدن محمود غزنوی به سلطنت در سال ۳۸۷ق:

بدان گه که بد سال پنجاه و هشت نوان‌تر شدم چون جوانی گذشت
فریدون بیداردل زنده شد زمین‌وزمان پیش او بنده شد (۱)

زادگاه حکیم فردوسی نیز از کهن‌ترین منبعی که حاوی شرح‌حال وی است؛ یعنی چهار مقالۀ نظامی عروضی دریافته می‌شود: «استاد ابوالقاسم‌ فردوسی از دهاقین طوس بود. از دیهی که آن دیه را پاژ خوانند و از ناحیت طبران است.» (۲)

دربارۀ کنیه و تخلص وی اختلافی نیست و همۀ منابع بر ابوالقاسم فردوسی اتفاق دارند؛ اما دربارۀ نام وی و نام پدرش اختلاف هست. وی را به نام‌هایی چون منصور ‌بن ‌حسن و حسن ‌بن ‌علی و در منابع تازه‌تر، به نام‌هایی دیگـر خوانده‌اند. امــا حسن ‌بن ‌علی کهن‌تر است و قرائنی چون شیعه بودن فردوسی نیز با این نام سازگارتر است (۳).

از روزگار کودکی و نوجوانی فردوسی به‌سان دیگر بزرگان گذشتۀ ایـــران آگاهی‌ای نداریم؛ اما به قراین می‌توان تصویری از این مقطع زندگانی وی ترسیم کرد. فردوسی از طبقۀ دهقانان خراسان بود. دهقانان، نه کشاورز در معنای امروزین، بلکه دهبد (رئیس ده) بودند. آنان، ایرانیانی نژاده و صاحبان زمین و دانایی و دلیری و حافظان فرهنگ گذشتۀ ایران بودند. نظامی عروضی، فردوسی را از دهقانان طوس خوانده و وی را در دیه پاژ، صاحب شوکتی تمام دانسته است (۴).

با این آگاهی می‌توان تصویری از زندگانی فردوسی و نحوۀ بالیدن وی به دست آورد. براین‌اساس فردوسی در خانواده‌ای ایرانی‌نژاده، صاحب مکنت و اهل دانش و فرهنگ زاده شد و تربیت یافت و با تاریخ گذشتۀ ایران و به‌احتمال زیاد با زبان پهلوی ساسانی، آشنایی داشت.

به گزارش خبرنگار مهر، آیین بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی و روز پاسداشت زبان فارسی با همکاری مؤسسه میراث مکتوب و مؤسسه آیینه‌دار دوران و با همراهی باغ‌موزه نگارستان دانشگاه تهران برگزار شد. این مراسم به یاد زنده‌یاد استاد دکتر جلال خالقی مطلق، شاهنامه‌پژوه برجسته معاصر، اختصاص داشت و با حضور و سخنرانی جمعی از استادان و پژوهشگران زبان و ادبیات فارسی برگزار شد. اجرای برنامه را دکتر بهرام پروین گنابادی بر عهده داشت.

در آغاز مراسم، اکبر ایرانی به ایراد سخن پرداخت و با قرائت ابیاتی از شعر خوابگاه فردوسی سروده حسین مسرور جلسه را آغاز کرد.

تأکید بر پاسداری از زبان فارسی در افغانستان و دیگر کشورهای فارسی زبان

نخستین سخنران این آیین، بسم‌الله شریف از افغانستان بود. وی در آغاز سخنان خود شاهنامه را نه‌تنها اثری ادبی، بلکه میراثی فرهنگی و هویتی برای همه فارسی‌زبانان جهان دانست و تأکید کرد که امروز جایگاه فردوسی در سطح جهانی مورد توجه و احترام است.

شریف با اشاره به وضعیت زبان فارسی در برخی کشورهای منطقه، به‌ویژه افغانستان، نسبت به چالش‌ها و تهدیدهای پیش‌روی این زبان هشدار داد و پاسداری از آن را مسئولیتی مشترک برای فرهیختگان، نهادهای فرهنگی و دولت‌های فارسی‌زبان دانست.

وی با اشاره به تحولات تاریخی یه دهه اخیر در افغانستان، از تغییر نام و جایگاه زبان فارسی و برخی محدودیت‌ها در کاربرد آن سخن گفت و یادآور شد که زبان فارسی در بخش‌هایی از حوزه تمدنی خود با دشواری‌هایی روبه‌روست. او با استناد به ابیات شاهنامه، فردوسی را دین‌مدار و خردگرا معرفی کرد و افزود که این شاعر بزرگ با بیش از سی سال تلاش، سهمی اساسی در تثبیت و گسترش زبان فارسی داشته است.

شریف در ادامه به جنبه‌های اخلاقی و معنوی شاهنامه نیز اشاره کرد و این اثر را سرشار از مفاهیم انسانی، اخلاقی و دینی دانست. وی در پایان سخنان خود بر ضرورت تربیت «فردوسی‌های زمانه» تأکید کرد و خواستار همکاری و هم‌افزایی نهادهای فرهنگی در ایران، افغانستان و دیگر مناطق حوزه تمدنی ایران برای تقویت جایگاه زبان فارسی شد.

زندگینامه ابوالقاسم فردوسی

حکیم ابوالقاسم فردوسی (Ferdowsi) در سال 329 هجری قمری در روستای پاژ شهرستان طوس چشم به جهان گشود. کنیه‌ی این حماسه‌سرای بزرگ «ابوالقاسم» است و به «فردوسی» شهرت دارد.

ابوالقاسم فردوسی از طبقه‌ی دهقان‌زاده‌ها بود. مردم این طبقه اموال زیادی داشتند و جزو افراد مرفه جامعه بودند. ازاین‌رو ابوالقاسم امکان تحصیل داشت و در دوران نوجوانی و جوانی، در آسایش و رفاه، کتاب‌های مشهور آن دوران را مطالعه می‌کرد. 

از زندگی شخصی ابوالقاسم فردوسی، مانند زمان ازدواج یا اساتید و معلمان او، اطلاعات دقیقی در دست نیست. اما در مستندات آمده است که فردوسی دو فرزند داشت؛ یک پسر و یک دختر. زمان تولد پسر او سال 359 قمری است و این پسر در زمان حیات فردوسی فوت کرد. این شاعر حکیم در بخشی از شاهنامه به مرگ فرزند خود و غم فقدان او در قالب چند بیت کوتاه اشاره کرده است.

ابوالقاسم فردوسی قبل از سرودن اشعار شاهنامه شعرهای دیگری نیز سروده بود و در میان مردم دوران خود شهرت داشت. اما معروف‌ترین و ماندگارترین اثر ابوالقاسم فردوسی شاهنامه است که از سال 370 یا 371 شروع به سرودن آن کرد. با توجه ‌به عظمت و عمق زیاد اثر حماسی شاهنامه، به نظم درآوردن این کتاب سی ‌سال به طول انجامید. فردوسی در ابتدای سرودن اشعار از تمکن مالی برخوردار بود، اما به‌مرور اموال خود را از دست داد و تهی‌دست شد.

کودکی ابوالقاسم فردوسی در دوران سامانیان گذشت. این سلسله برای ادبیات ایران اهمیت زیادی قائل بودند و تا زمانی که حضور داشتند از فردوسی حمایت می‌کردند، اما در دوران کهن‌سالی فردوسی سلسله‌ی غزنویان روی کار آمدند و از اثر ادبی فردوسی استقبال نکردند. در آن دوران، بزرگان خراسان از وی حمایت کردند تا بتواند شاهنامه را به اتمام برساند. 

ابوالقاسم فردوسی در سال 384 نوشتن شاهنامه را تمام کرد و 16 سال بعد، در 71سالگی، تحریر دوم آن را انجام داد. طبق روایات مختلف و با توجه ‌به اطلاعاتی که در شاهنامه آمده است، فردوسی حدوداً 80 سال عمر کرد و در سال‌ 397 یا 416 هجری قمری چشم از جهان فروبست. آرامگاه حکیم ابوالقاسم فردوسی در بیست‌کیلومتری شمال غربی مشهد و در شهر طوس واقع شده است. 

زادروز فردوسی؛ روز پاسداشت زبان فارسی

بیست‌وپنجم اردیبهشت در تقویم ایران به نام روز بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی و پاسداشت زبان فارسی نام‌گذاری شده است. این روز یادآور ارزش و اهمیت زبان فارسی و نقش ماندگار ادبیات در حفظ هویت فرهنگی یک ملت است.

فردوسی با سرودن شاهنامه، اثری جاودانه و کم‌نظیر در ادبیات جهان خلق کرد؛ کتابی که روایتگر فرهنگ، اسطوره‌ها و ارزش‌های ایرانی است. شاهنامه تنها یک اثر ادبی نیست، بلکه میراثی فرهنگی است که مفاهیمی چون خرد، عدالت، شجاعت و وفاداری را در قالب داستان‌های حماسی به نسل‌های مختلف منتقل کرده است.

بزرگداشت این روز، فرصتی برای توجه دوباره به جایگاه زبان فارسی و گنجینه‌های ارزشمند ادبی آن است. شاهنامه همچنان یکی از مهم‌ترین ستون‌های فرهنگ ایرانی به شمار می‌رود و الهام‌بخش پژوهشگران، نویسندگان و علاقه‌مندان به ادب فارسی در سراسر جهان است.

روز بزرگداشت فردوسی، یادآور این حقیقت است که زبان و فرهنگ یک ملت با پاسداشت آثار بزرگ و اندیشه‌های ماندگار زنده می‌ماند.